Cách Bảo Quản Vật Tư Tại Công Trường Để Hạn Chế Hư Hỏng

Trong quá trình thi công, vật tư có thể phải lưu tại công trường từ vài ngày đến nhiều tuần trước khi được đưa vào sử dụng. Khoảng thời gian này tưởng như không ảnh hưởng nhiều nhưng thực tế lại có thể làm phát sinh không ít vấn đề: vật tư dạng bao bị hút ẩm, kim loại nằm trong nước đọng, bạt và lưới bị xếp lẫn quy cách, hóa chất phơi ngoài trời hoặc ván ép bị cong, ngấm nước do kê không đúng cách.

Vì vậy, bảo quản vật tư tại công trường không đơn giản là đưa hàng vào kho. Muốn hạn chế hư hỏng cần đồng thời kiểm soát nơi tập kết, điều kiện nền, cách kê xếp, phương án che mưa nắng và thời gian vật tư nằm tại công trường.

Quan trọng hơn, mỗi nhóm vật tư xây dựng có đặc tính khác nhau nên cũng cần cách bảo quản khác nhau.

1. Vì sao vật tư tại công trường dễ bị hư hỏng?

Khác với kho hàng cố định, điều kiện tại công trường thay đổi liên tục. Mặt bằng có thể chưa hoàn thiện, khu vực lưu kho phải di chuyển theo tiến độ, vật tư được xuất nhập thường xuyên và nhiều lô hàng phải tập kết ngoài trời.

Ba yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất thường là nước, cách kê xếp và thời gian lưu kho.

Độ ẩm hoặc nước mưa có thể ảnh hưởng trực tiếp đến xi măng, vữa khô, bột bả và nhiều vật liệu dạng bao. Kim loại nếu nằm lâu tại khu vực đọng nước hoặc tiếp xúc với bùn đất cũng khó quản lý hơn. Với các loại bạt, lưới, nilon, việc xếp trực tiếp xuống nền dễ làm cuộn vật tư bẩn, ẩm hoặc khó phân loại khi cần cấp ra thi công.

Ngoài điều kiện môi trường, chính cách tổ chức kho cũng ảnh hưởng đến mức độ hư hỏng. Vật tư nhập trước nhưng bị đẩy sâu vào trong, hàng mới liên tục xếp phía ngoài sẽ khiến một số lô nằm kho lâu hơn cần thiết.

Do đó, bảo quản tốt phải bắt đầu ngay từ lúc lựa chọn khu vực tập kết.

2. Bố trí khu vực lưu kho trước khi vật tư được đưa về

Một lỗi khá phổ biến là vật tư đã giao tới công trường nhưng vị trí lưu trữ vẫn chưa được chuẩn bị. Khi đó hàng thường được đặt tạm ở nơi thuận tiện nhất, sau đó mới di chuyển lại nhiều lần.

Trước khi nhập hàng số lượng lớn, nên xác định khu vực nào dành cho vật tư khô, khu vực nào chứa kim khí, bạt – lưới, hóa chất hoặc cốp pha.

Kho hoặc khu tập kết không nhất thiết phải hoàn toàn kín, nhưng cần kiểm soát được một số điều kiện cơ bản: nền không thường xuyên đọng nước, có khả năng che mưa, thuận tiện bốc xếp và đủ không gian để tách từng nhóm vật tư.

Một cách bố trí đơn giản có thể như sau:

Việc chia khu ngay từ đầu không chỉ giúp bảo quản tốt hơn mà còn giúp kho dễ tìm hàng, kiểm kê và cấp phát cho từng đội thi công.

Hình 1. Bố trí khu vực lưu kho trước khi vật tư được đưa về

3. Bảo quản theo đặc tính của từng nhóm vật tư

Thay vì xây dựng một quy trình chung cho tất cả vật tư, nên chia theo đặc tính.

Vật tư dạng bao và vật liệu cần giữ khô

Xi măng, vữa khô, bột bả, skimcoat và nhiều sản phẩm dạng bột cần được ưu tiên bảo vệ khỏi độ ẩm. Nếu nước hoặc hơi ẩm xâm nhập vào bao bì, vật liệu bên trong có thể đóng cục và ảnh hưởng đến khả năng sử dụng.

Nhóm này không nên đặt trực tiếp trên nền. Pallet hoặc gỗ kê hàng có thể được dùng để tạo khoảng cách với mặt sàn, đặc biệt tại các công trường có nền kho dễ ẩm vào mùa mưa.

Ngoài ra, không nên kê hàng sát những bức tường thường xuyên ẩm hoặc gần cửa nơi nước mưa dễ tạt vào.

Thép và phụ kiện kim khí

Thép cây, ty ren, bu lông, tắc kê, bát chuồn và các phụ kiện kim khí cần tập kết ở khu vực khô ráo, thoát nước tốt và thuận tiện phân loại.

Với thanh thép, ống hoặc vật tư dài, việc kê lên hệ gỗ hoặc giá giúp hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nền, đồng thời giữ khu vực tập kết gọn hơn.

Các phụ kiện nhỏ nên tách theo đường kính, chiều dài hoặc chủng loại. Việc này đặc biệt quan trọng với ty ren, bu lông và tắc kê bởi hình thức bên ngoài có thể khá giống nhau nhưng quy cách sử dụng lại khác.

Bạt, lưới và nilon

Bạt che công trình, lưới bao che và nilon thường được giao theo cuộn nên cần quản lý khác với vật tư dạng bao.

Các cuộn nên được phân theo loại, khổ và quy cách. Bạt nguyên cuộn cần tách khỏi bạt đã cắt hoặc gia công may viền, đóng khoen. Tương tự, lưới khổ 2 m không nên để lẫn với lưới khổ 4 m nếu công trình sử dụng đồng thời nhiều quy cách.

Vật tư dạng cuộn chưa sử dụng cũng nên được kê khỏi nền. Cuộn đã mở nên cuốn gọn lại, cố định phần đầu để tránh bung, rối hoặc kéo lê trên mặt đất.

Hóa chất, keo và vật liệu chống thấm

Keo trám khe, keo cấy thép, phụ gia, sơn và vật liệu chống thấm cần được quản lý theo hướng dẫn của từng sản phẩm. Nhóm này thường có yêu cầu cụ thể hơn về nhiệt độ, bao bì và thời gian lưu kho.

Không nên mở bao bì trước khi cần sử dụng hoặc để sản phẩm phơi trực tiếp ngoài trời nếu điều kiện bảo quản không cho phép.

Đối với hóa chất xây dựng, ngoài việc đếm số lượng tồn kho còn cần kiểm tra lô hàng và hạn sử dụng để tránh trường hợp vật tư vẫn còn nhưng đã nằm tại công trình quá lâu.

Hình 2. Bảo quản theo đặc tính của từng nhóm vật tư

4. Vật tư phải để ngoài trời nên bảo quản như thế nào?

Không phải công trường nào cũng đủ diện tích kho kín. Thép, máy móc, vật tư đóng kiện hoặc một số loại hàng hóa có thể phải tập kết ngoài trời trong một khoảng thời gian.

Trong trường hợp này, chỉ phủ một tấm bạt phía trên chưa phải là phương án đầy đủ.

Nguyên tắc hiệu quả hơn là:

Kê khỏi nền → bố trí vị trí thoát nước → che mưa nắng → cố định vật liệu che.

Nếu vật tư được che rất kín phía trên nhưng vẫn đặt trực tiếp trên nền đọng nước thì độ ẩm vẫn có thể tác động từ phía dưới.

Gỗ kê hàng hoặc pallet giúp nâng kiện vật tư khỏi nền. Phía trên có thể sử dụng bạt che vật tư để hạn chế mưa nắng trực tiếp. Bạt cần được bố trí để nước có thể chảy xuống thay vì tụ lại thành những vùng nước lớn trên bề mặt.

Ở những khu vực sử dụng bạt thường xuyên, loại bạt được may viền hoặc đóng khoen sẽ thuận tiện hơn cho việc cố định, tháo ra và sử dụng lại.

5. Bảo quản tốt không chỉ là chống mưa mà còn phải xếp đúng cách

Một phần hư hỏng tại kho đến từ cách chất xếp chứ không phải thời tiết.

Ván ép phủ phim là ví dụ điển hình. Nếu xếp trên nền không phẳng hoặc chỉ kê một vài điểm không phù hợp, ván có thể bị cong hoặc võng trong thời gian lưu trữ. Sau khi tháo cốp pha, ván cũng cần được làm sạch và tập kết lại thay vì để nằm rải rác ngoài công trường.

Với vật tư dạng ống hoặc cuộn, ngoài kê khỏi nền còn phải hạn chế khả năng lăn. Các kiện hàng nặng cần có điểm kê đủ chắc và phân bố phù hợp với kích thước hàng.

Những chi tiết nhỏ này giúp khu vực lưu trữ ổn định hơn và giảm nguy cơ vật tư bị hư hỏng do chính cách xếp kho.

Hình 3. Bảo quản tốt không chỉ là chống mưa mà còn phải xếp đúng cách

6. Không nên đưa quá nhiều vật tư về nếu chưa có điều kiện bảo quản

Một trong những cách hạn chế hư hỏng hiệu quả nhất lại nằm ở kế hoạch nhập hàng.

Nếu công trình chỉ có một kho nhỏ nhưng nhập toàn bộ vật tư cho nhiều tháng thi công, kho sẽ nhanh chóng quá tải. Vật tư phải đặt ngoài trời nhiều hơn, việc phân khu khó hơn và hàng cũ dễ bị khuất phía trong.

Do đó, khối lượng nhập nên gắn với tiến độ thực tế.

Các vật tư sử dụng liên tục có thể duy trì một lượng tồn hợp lý. Ngược lại, hóa chất, vật liệu chống thấm, vật liệu hoàn thiện hoặc sản phẩm có yêu cầu bảo quản cao nên được đưa về gần thời điểm sử dụng hơn.

Điều này không chỉ giúp giảm rủi ro hư hỏng mà còn giảm lượng vốn nằm trong kho.

7. Áp dụng nguyên tắc nhập trước – dùng trước

Khi nhiều lô hàng cùng tồn tại tại công trường, nên sắp xếp để những lô nhập trước có thể được sử dụng trước.

Đây là nguyên tắc đặc biệt hữu ích với vật liệu dạng bao, hóa chất xây dựng và các sản phẩm có hạn sử dụng.

Một lỗi thường gặp là lô mới được đặt ngay phía ngoài, thuận tiện lấy nên liên tục được sử dụng trước, trong khi hàng cũ nằm phía sau ngày càng lâu. Khi phát hiện thì vật tư đã vượt thời gian lưu trữ mong muốn hoặc bao bì đã xuống cấp.

Vì vậy, ngay từ lúc nhập hàng nên chừa lối và bố trí cách xếp để kho có thể thực hiện nguyên tắc nhập trước – dùng trước mà không phải di chuyển quá nhiều kiện hàng.

8. Kiểm tra vật tư trong thời gian lưu kho

Kho vật tư không nên chỉ được kiểm tra vào ngày nhập hàng và ngày xuất hàng.

Trong quá trình thi công, điều kiện công trường thay đổi liên tục. Mái che có thể bị hở, bạt che bị gió tốc, nước xuất hiện ở vị trí trước đây vẫn khô hoặc vật tư bị di chuyển khỏi khu vực quy định.

Sau các đợt mưa lớn, nên kiểm tra những khu vực dễ bị nước tạt, hàng đang tập kết ngoài trời và các kiện nằm gần nền.

Khi kiểm tra tồn kho, ngoài câu hỏi “còn bao nhiêu?”, nên kiểm tra thêm “tình trạng hiện tại có còn phù hợp để sử dụng không?”

Cách quản lý này giúp phát hiện vấn đề sớm thay vì chỉ đến lúc đưa vật tư ra thi công mới nhận ra hàng đã bị ảnh hưởng.

Hình 4. Kiểm tra vật tư trong thời gian lưu kho

9. Những lỗi thường gặp khi bảo quản vật tư tại công trường

Phần lớn sai sót không đến từ những quy trình phức tạp mà từ các chi tiết rất cơ bản: hàng đặt trực tiếp trên nền, không phân loại quy cách, vật tư ngoài trời chỉ che phía trên mà không kê phía dưới, hóa chất mua quá sớm hoặc kho nhập thêm hàng nhưng không sắp xếp lại lô cũ.

Một lỗi khác là cho rằng vật tư có khả năng chịu nước thì không cần bảo quản. Thực tế ngay cả bạt, lưới hay vật liệu chống thấm cũng vẫn cần được xếp gọn, phân loại và tránh hư hỏng cơ học trước khi sử dụng.

Do đó, mục tiêu của bảo quản không chỉ là giữ vật tư “không bị ướt”, mà còn phải giữ được đúng quy cách, đúng tình trạng và dễ cấp phát khi cần thi công.

Kết luận

Bảo quản vật tư tại công trường hiệu quả cần bắt đầu từ việc bố trí mặt bằng lưu kho phù hợp, sau đó mới lựa chọn cách kê, che và sắp xếp theo đặc tính của từng nhóm vật tư.

Vật tư dạng bao cần ưu tiên chống ẩm; thép và phụ kiện kim khí cần kê và phân loại rõ; bạt, lưới, nilon nên quản lý theo dạng cuộn và quy cách; hóa chất, keo và vật liệu chống thấm cần chú ý điều kiện lưu kho cũng như hạn sử dụng.

Đối với vật tư phải tập kết ngoài trời, nên kết hợp gỗ kê hàng hoặc pallet với bạt che, thay vì chỉ phủ phía trên. Đồng thời, lượng vật tư đưa về công trường cần bám sát tiến độ để hạn chế hàng phải lưu kho quá lâu.

Liên hệ NEWUP để được tư vấn bạt che, lưới, gỗ kê hàng và vật tư xây dựng phù hợp với nhu cầu sử dụng và bảo quản tại công trường.
Call/Zalo: 084.281.3838 - 084.562.1838
Website: newup.vn