Cách Dự Trù Vật Tư Xây Dựng Để Hạn Chế Thiếu Hàng Giữa Công Trình

Thiếu vật tư giữa lúc đang thi công là một trong những tình huống dễ làm công trình chậm tiến độ nhất.

Chỉ cần thiếu đúng một loại vật tư phụ như con kê bê tông, ty ren, kẽm buộc, bạt che hay vật liệu chống thấm, đội thi công có thể phải dừng lại để chờ bổ sung. Trong khi đó, nếu mua quá nhiều ngay từ đầu lại dễ phát sinh tồn kho, chiếm diện tích và tăng chi phí.

Vì vậy, dự trù vật tư xây dựng không phải là mua dư càng nhiều càng tốt, mà là tính đủ số lượng cần dùng, có phần dự phòng hợp lý và đưa hàng về đúng thời điểm.

1. Dự trù vật tư phải bắt đầu từ kế hoạch thi công

Muốn dự trù vật tư sát thực tế, trước hết phải nhìn vào tiến độ thi công của công trình.

Mỗi giai đoạn sẽ cần một nhóm vật tư khác nhau. Nếu chỉ gom tất cả vào một danh sách chung rồi mua theo cảm tính, rất dễ xảy ra tình trạng vật tư chưa cần thì đã nhập về, còn loại cần gấp lại thiếu.

Có thể chia công trình theo các giai đoạn chính như:

• Chuẩn bị mặt bằng.
• Thi công móng.
• Cột, dầm, sàn.
• Xây tô.
• Chống thấm.
• Hoàn thiện.
• Che chắn và bảo vệ công trình.

Sau khi xác định từng giai đoạn, tiếp tục bóc tách những vật tư cần dùng cho từng hạng mục. Ví dụ, ở phần cốt thép và cốp pha, ngoài thép và ván khuôn còn có nhiều vật tư đi kèm.

Làm theo cách này giúp biết rõ vật tư nào cần trước, vật tư nào cần sau và thời điểm nào phải có hàng tại công trình, thay vì chờ đến khi đội thi công cần mới bắt đầu tìm mua.

2. Tách riêng vật tư chính và vật tư phụ

Khi lên kế hoạch mua vật tư xây dựng, những nhóm có giá trị lớn như thép, xi măng, cát, đá thường được tính khá kỹ. Nhóm dễ bị bỏ sót lại thường là các vật tư phụ.

Trong khi đó, nhiều hạng mục không thể triển khai nếu thiếu đúng một chi tiết nhỏ. Có thể chia danh sách thành hai nhóm để dễ kiểm soát hơn:

Vật tư chính

Đây là những vật tư chiếm khối lượng lớn hoặc tham gia trực tiếp vào kết cấu và quá trình thi công, chẳng hạn:

• Thép xây dựng.
• Xi măng.
• Cát, đá.
• Ván ép.
• Vật liệu chống thấm.
• Bạt và lưới công trình.

Vật tư phụ

Là các vật tư hỗ trợ thi công, liên kết, cố định hoặc hoàn thiện hạng mục, chẳng hạn:

• Con kê bê tông.
• Kẽm buộc.
• Ty ren.
• Tắc kê.
• Bát chuồn.
• Dây buộc.
• Nilon.
• Keo trám khe.
• Keo cấy thép.
• Các loại phụ kiện cố định.

Điểm cần lưu ý là vật tư phụ không nên được xem là phần “mua bổ sung sau”. Giá trị mỗi món có thể nhỏ, nhưng thiếu đúng thời điểm vẫn có thể khiến đội thi công phải chờ, kéo theo việc đặt hàng gấp và phát sinh thêm chi phí vận chuyển.

Vì vậy, khi dự trù vật tư, nên có một danh sách riêng cho nhóm này để rà soát trước từng giai đoạn thi công.

Hình 1. Cách Dự Trù Vật Tư Xây Dựng Để Hạn Chế Thiếu Hàng Giữa Công Trình (1)

3. Tính số lượng dựa trên kích thước thực tế

Không nên dự trù hoàn toàn bằng kinh nghiệm hoặc ước lượng. Tùy loại vật tư, có thể tính theo diện tích, chiều dài, số lượng hoặc định mức sử dụng.

Vật tư tính theo diện tích

Thường gặp ở:

• Bạt.
• Lưới bao che.
• Nilon.
• Ván ép.
• Màng chống thấm.

Công thức cơ bản: Diện tích = Chiều dài × Chiều rộng

Sau đó đối chiếu với quy cách của từng sản phẩm để xác định số cuộn, số tấm hoặc số kiện cần mua.

Vật tư tính theo chiều dài

Thường gặp ở:

• Ty ren.
• Dây.
• Thanh vật tư.
• Băng chống thấm.
• Một số vật tư dạng cuộn.

Cần tính tổng chiều dài sử dụng thực tế và đối chiếu với chiều dài tiêu chuẩn của sản phẩm.

Vật tư tính theo số lượng

Ví dụ:

• Con kê bê tông.
• Tắc kê.
• Bát chuồn.
• Bu lông.
• Phụ kiện cốp pha.

Nhóm này nên tính theo số vị trí sử dụng hoặc định mức của từng hạng mục.

4. Phải tính đến phần hao hụt

Khối lượng trên bản vẽ và khối lượng sử dụng thực tế thường không hoàn toàn giống nhau. Trong quá trình thi công có thể phát sinh:

• Cắt vật tư.
• Chồng mí.
• Cắt sai.
• Hư hỏng.
• Thay đổi vị trí.
• Phát sinh thêm diện tích.
• Không thể tận dụng lại phần đã cắt.

Vì vậy, khi dự trù vật tư xây dựng cần có một phần dự phòng. Tuy nhiên, không nên dùng một tỷ lệ hao hụt cố định cho tất cả sản phẩm.

Vật tư dạng tấm, dạng cuộn, phụ kiện kim khí và hóa chất xây dựng sẽ có mức hao hụt khác nhau. Cách phù hợp hơn là dựa vào biện pháp thi công và đặc điểm của từng loại vật tư.

Hình 2. Cách Dự Trù Vật Tư Xây Dựng Để Hạn Chế Thiếu Hàng Giữa Công Trình (2)

5. Chia vật tư theo từng khu vực công trình

Với công trình lớn, ngoài việc chia theo hạng mục còn nên chia theo khu vực.

Ví dụ:

• Khu A.
• Khu B.
• Tầng 1.
• Tầng 2.
• Sân thượng.
• Kho vật tư.
• Khu vực bên ngoài.

Cách này giúp biết rõ vật tư sẽ được sử dụng ở đâu.

Ví dụ thay vì chỉ ghi: Lưới bao che: 600 m² có thể chia thành:

• Mặt trước: 180 m².
• Mặt sau: 140 m².
• Hai bên: 280 m².

Nhờ vậy có thể lựa chọn khổ lưới phù hợp hơn và hạn chế phần dư do cắt nối.

6. Ghi đúng quy cách ngay từ khi dự trù

Tên vật tư thôi chưa đủ. Ví dụ ghi: Bạt xanh cam – 5 cuộn vẫn chưa thể hiện đầy đủ nhu cầu.

Nên xác định thêm:

• Khổ bạt.
• Chiều dài cuộn.
• Định lượng.
• Số lượng.
• Có cần cắt không.
• Có cần may viền hoặc đóng khoen không.

Tương tự, với con kê bê tông cần biết chiều cao lớp bảo vệ cốt thép. Với lưới bao che cần biết:

• Loại lưới.
• Khổ.
• Chiều dài.
• Vị trí sử dụng.
• Có cần may viền hoặc gia công hay không.

Quy cách càng rõ thì khâu báo giá, so sánh và đặt hàng càng ít sai sót.

Hình 3. Cách Dự Trù Vật Tư Xây Dựng Để Hạn Chế Thiếu Hàng Giữa Công Trình (3)

7. Không nên nhập toàn bộ vật tư cùng một lúc

Dự trù đủ không đồng nghĩa với việc phải đưa tất cả vật tư về công trình ngay từ đầu. Nếu nhập quá sớm:

• Tốn diện tích kho.
• Khó quản lý.
• Dễ thất thoát.
• Một số vật tư có thể bị ảnh hưởng bởi độ ẩm hoặc thời tiết.
• Phải di chuyển nhiều lần trong công trường.

Nếu nhập quá trễ, đội thi công lại phải chờ. Vì vậy nên chia vật tư theo thời điểm cần sử dụng, chẳng hạn:

• Trước khi khởi công.
• Tuần 1.
• Tuần 2.
• Giai đoạn phần thân.
• Giai đoạn chống thấm.
• Giai đoạn hoàn thiện.

Đây là cách giúp dự trù vật tư gắn với tiến độ thực tế.

8. Cập nhật lại dự trù theo lượng vật tư đã sử dụng thực tế

Dự trù ban đầu chỉ là cơ sở để chuẩn bị vật tư. Khi công trình đã triển khai, cần tiếp tục theo dõi lượng vật tư đã sử dụng và phần còn lại để điều chỉnh kế hoạch mua hàng. Thực tế thi công có thể khác so với dự kiến ban đầu do:

• Thay đổi kích thước hoặc phạm vi thi công.
• Phát sinh thêm hạng mục.
• Hao hụt cao hơn dự tính.
• Thay đổi biện pháp thi công.
• Một số vật tư được sử dụng nhanh hơn kế hoạch.

Vì vậy, sau mỗi giai đoạn nên kiểm tra lại:

• Số lượng đã nhập.
• Số lượng đã sử dụng.
• Lượng còn tồn tại công trình.
• Khối lượng còn phải thi công.
• Số lượng cần đặt bổ sung.

Ví dụ, nếu một hạng mục cần 1.000 m² lưới bao che nhưng sau khi hoàn thành khoảng 60% công việc, lượng lưới đã sử dụng cao hơn dự kiến, cần tính lại phần còn thiếu ngay thay vì chờ đến khi gần hết mới đặt thêm.

Việc cập nhật định kỳ giúp phát hiện sớm nguy cơ thiếu vật tư và chủ động đặt hàng trước khi ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

Hình 4. Cách Dự Trù Vật Tư Xây Dựng Để Hạn Chế Thiếu Hàng Giữa Công Trình (4)

9. Kiểm tra điều kiện bảo quản trước khi mua số lượng lớn

Một kế hoạch dự trù tốt còn phải tính tới khả năng lưu kho.

Trước khi nhập nhiều vật tư, nên kiểm tra:

• Nền kho có khô không?
• Có mái che không?
• Có nguy cơ nước mưa tạt vào không?
• Vật tư có cần kê khỏi nền không?
• Có đủ diện tích xếp hàng không?
• Có cần chia riêng từng nhóm vật tư không?

Với các loại vật tư dạng bao, cuộn hoặc thùng, việc đặt trực tiếp trên nền ẩm trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến chất lượng. Có thể sử dụng pallet hoặc gỗ kê hàng để tạo khoảng cách với mặt nền.

10. Kiểm tra lại trước mỗi lần đặt hàng

Trước khi gửi yêu cầu báo giá hoặc chốt đơn, nên rà lại:

• Đúng tên vật tư chưa?
• Đúng quy cách chưa?
• Đúng số lượng chưa?
• Đã tính hao hụt chưa?
• Có phụ kiện đi kèm chưa?
• Thời điểm giao hàng đã phù hợp chưa?
• Kho công trình có đủ chỗ chứa không?
• Có thể gom những vật tư nào vào cùng một lần giao?

Một lần kiểm tra trước khi đặt có thể giúp hạn chế đáng kể việc đổi hàng, giao bổ sung hoặc thiếu vật tư giữa quá trình thi công.

Hình 5. Cách Dự Trù Vật Tư Xây Dựng Để Hạn Chế Thiếu Hàng Giữa Công Trình (5)

Kết luận

Dự trù vật tư xây dựng hiệu quả không nằm ở việc mua thật nhiều để “phòng thiếu”, mà ở việc tính đúng nhu cầu thực tế và chuẩn bị vật tư theo đúng tiến độ.

Một kế hoạch tốt nên xác định rõ:

• Hạng mục sử dụng.
• Quy cách.
• Số lượng.
• Phần hao hụt.
• Khu vực sử dụng.
• Thời điểm cần hàng.
• Điều kiện bảo quản.

Càng chuẩn bị kỹ từ đầu, công trình càng hạn chế được tình trạng thiếu hàng giữa chừng, giao bổ sung nhiều lần hoặc phát sinh chi phí không cần thiết.

Liên hệ NEWUP để được tư vấn vật tư xây dựng, quy cách và số lượng phù hợp với nhu cầu thực tế của công trình.
Call/Zalo: 084.281.3838 - 084.562.1838
Website: newup.vn