Lưới Chắn Mạch Ngừng Nên Cắt Và Ghép Thế Nào Để Hạn Chế Hao Hụt?

Trong thi công bê tông, lưới chắn mạch ngừng thường được sử dụng làm ván khuôn lưu tại vị trí kết thúc một đợt đổ và chuẩn bị cho đợt bê tông tiếp theo.

Các dòng lưới gân như Hy-Rib hoặc rib lath có cấu tạo thép giãn có gân, cho phép sử dụng tại mạch ngừng bê tông và duy trì bề mặt liên kết cho đợt đổ tiếp theo. Quy cách trên thị trường không hoàn toàn giống nhau: chẳng hạn Hy-Rib của Danterr có tấm 445 × 2200 × 0,4 mm, trong khi Mastertec có dòng rib lath 450 × 2000 mm, dày 0,3–0,5 mm.

Vì tấm lưới có kích thước cố định nhưng chiều cao dầm, sàn, móng hoặc vách tại công trình lại khác nhau, nếu cắt từng vị trí theo cảm tính rất dễ xuất hiện nhiều mảnh thừa không thể tận dụng.

Muốn giảm hao hụt, cần tính ngay từ đầu:

kích thước cấu kiện → hướng gân → số dải cắt được trên một tấm → vị trí nối → phần dư có thể tận dụng.

Vì Sao Lưới Chắn Mạch Ngừng Dễ Bị Hao Hụt?

Hao hụt thường không chỉ đến từ việc cắt sai.

Một tấm lưới có thể bị lãng phí vì:

• Chọn hướng cắt không phù hợp.
• Không gom các vị trí có cùng kích thước để cắt chung.
• Cắt từng đoạn riêng mà không lập sơ đồ.
• Cắt dư quá nhiều để “cho chắc”.
• Phần thừa không được phân loại theo kích thước.
• Nối quá nhiều đoạn ngắn.
• Cắt mất phần gân cần thiết cho khả năng làm việc của tấm.
• Tấm bị biến dạng trong quá trình cắt hoặc vận chuyển.

Với công trình có hàng chục hoặc hàng trăm mét mạch ngừng, mỗi tấm chỉ dư một đoạn nhỏ nhưng cộng lại có thể trở thành lượng vật tư đáng kể.

Trước Khi Cắt Lưới Cần Xác Định Những Kích Thước Nào?

Không nên mang tấm lưới ra công trường rồi đo đến đâu cắt đến đó.

Trước tiên cần lập danh sách từng khu vực mạch ngừng.

Các thông tin nên có gồm:

• Chiều cao hoặc chiều dày cấu kiện.
• Chiều dài tuyến mạch ngừng.
• Số lượng vị trí giống nhau.
• Hướng bố trí tấm.
• Hướng gân của lưới.
• Vị trí cốt thép đi xuyên.
• Khu vực cần cắt khoét.
• Phần chồng nối theo shop drawing hoặc hướng dẫn kỹ thuật.
• Cách cố định lưới vào hệ cốt thép.

Đặc biệt, không nên tự xoay tấm 90° chỉ để tiết kiệm vật tư nếu chưa kiểm tra hướng gân và hệ đỡ.

Các sản phẩm rib lath được thiết kế có hệ gân nhằm tăng độ ổn định khi dùng làm ván khuôn lưu; vì vậy cách bố trí phải phù hợp với phương án thi công, không chỉ dựa trên việc tấm xoay theo chiều nào sẽ ít thừa hơn.

Hình 1. Vì Sao Lưới Chắn Mạch Ngừng Dễ Bị Hao Hụt?

1. Gom Các Vị Trí Có Cùng Kích Thước Trước Khi Cắt

Đây là bước đơn giản nhưng giúp giảm hao hụt rất rõ.

Ví dụ công trình có:

• 12 vị trí cần dải rộng 200 mm.
• 8 vị trí cần dải rộng 300 mm.
• 5 vị trí cần dải rộng 450 mm.

Không nên cắt xen kẽ 200 – 450 – 300 tùy vị trí thi công.

Nên gom thành từng nhóm:

Nhóm A: 200 mm
Nhóm B: 300 mm
Nhóm C: 450 mm

Sau đó lập sơ đồ cắt cho từng nhóm trên khổ tấm thực tế.

Cách này giúp biết trước:

• Một tấm cho được bao nhiêu dải.
• Phần dư còn lại bao nhiêu.
• Phần dư có dùng cho nhóm khác được không.
• Tổng số tấm cần xuất khỏi kho.

2. Tính Số Dải Có Thể Cắt Từ Một Tấm

Nguyên tắc cơ bản: Số dải = Khổ tấm / Chiều rộng dải cần dùng

Sau đó lấy phần nguyên, không làm tròn lên.

Ví dụ với một tấm rộng 610 mm:

Nếu cần dải 200 mm: 610 / 200 = 3,05

Có thể bố trí về mặt hình học: 200 + 200 + 200 = 600 mm

Phần còn lại khoảng: 610 − 600 = 10 mm

Như vậy một tấm có thể cho 3 dải 200 mm, trước khi tính đến đường cắt và các yêu cầu khác.

Nếu cần dải 300 mm: 610 / 300 = 2,03

Có thể bố trí: 300 + 300 = 600 mm

Phần dư khoảng 10 mm.

Đây là ví dụ cho thấy hai kích thước 200 và 300 mm rất thuận lợi khi bố trí trên khổ 610 mm.

Tuy nhiên đây mới là bài toán tối ưu vật liệu theo hình học. Trước khi áp dụng cần kiểm tra hướng gân, yêu cầu chịu áp lực bê tông, phương án gia cường và chi tiết shop drawing.

Hình 2. Lưới Chắn Mạch Ngừng Nên Cắt Và Ghép Thế Nào Để Hạn Chế Hao Hụt (1)

3. Không Cắt Từng Tấm Nếu Có Thể Lập “Sơ Đồ Cắt”

Với số lượng lớn, nên coi lưới chắn mạch ngừng giống như việc tối ưu cắt ván hoặc thép tấm.

Ví dụ một tấm rộng 610 mm nhưng công trình cần:

• Một dải 350 mm.
• Một dải 250 mm.

Thay vì:

Tấm 1: cắt 350 → dư 260 mm.
Tấm 2: cắt 250 → dư 360 mm.

Có thể xem xét ghép vào cùng một sơ đồ:

350 + 250 = 600 mm

Phần còn lại chỉ khoảng 10 mm.

Đây chính là lý do nên tổng hợp toàn bộ quy cách trước khi bắt đầu cắt.

Sơ đồ đơn giản

Tấm 610 mm

|--------- 350 ---------|------ 250 ------|

thay vì:

|--------- 350 ---------|---- dư ----|

và một tấm khác:

|------ 250 ------|--------- dư ---------|

Chỉ riêng cách bố trí này đã có thể giảm đáng kể lượng vật liệu thừa.

4. Ưu Tiên Cắt Theo Chiều Có Thể Tạo Nhiều Dải Nguyên

Giả sử công trình sử dụng một tấm có kích thước:

610 × 2200 mm

Cần phân biệt rõ hai chiều:

• Khổ: 610 mm.
• Chiều dài: 2200 mm.

Nếu cần làm mạch ngừng cho cấu kiện dày 200 mm, có thể cân nhắc bố trí nhiều dải 200 mm trên khổ 610 mm thay vì cắt lẻ từng miếng theo cả hai chiều.

Sau khi tạo các dải dài, mới tiếp tục cắt chiều dài theo từng vị trí thực tế nếu biện pháp thi công cho phép.

Cách này giúp:

• Ít đường cắt hơn.
• Dễ quản lý vật tư.
• Các dải có kích thước đồng đều.
• Phần dư tập trung thay vì tạo nhiều mảnh vụn nhỏ.

5. Phần Dư Không Nên Bỏ Ngay

Một đoạn lưới còn thừa chưa chắc là phế liệu.

Sau mỗi đợt cắt nên phân loại thành các nhóm:

Mảnh lớn: có thể sử dụng cho vị trí mạch ngừng nhỏ hơn.

Dải dài, hẹp: có thể tận dụng cho khu vực phù hợp nếu vẫn đáp ứng hướng gân và yêu cầu kỹ thuật.

Mảnh có hình dạng đặc biệt: cân nhắc cho vị trí cần khoét hoặc phần giao cắt.

Mảnh quá nhỏ hoặc biến dạng: loại riêng.

Có thể đánh dấu ngay trên phần dư:

• 110 × 2200.
• 200 × 700.
• 300 × 500.

Như vậy đội thi công sau không cần đo lại và cũng hạn chế lấy tấm nguyên để cắt một chi tiết nhỏ.

6. Ghép Tấm Ở Đâu Để Ít Hao Hụt?

Khi chiều dài mạch ngừng lớn hơn chiều dài một tấm, việc nối là khó tránh khỏi.

Ví dụ:

Chiều dài tuyến mạch ngừng: 5.000 mm

Chiều dài mỗi tấm: 2.200 mm

Nếu chỉ tính hình học: 2.200 + 2.200 = 4.400 mm

=> Thì vẫn còn thiếu khoảng: 600 mm

Thay vì cắt một tấm mới chỉ để lấy đúng 600 mm rồi bỏ phần còn lại, nên kiểm tra xem phần thừa từ các vị trí cắt trước có đoạn phù hợp hay không.

Đây chính là giá trị của việc lập bảng phần dư.

Tuy nhiên cần lưu ý: chiều dài thực tế của đoạn bổ sung phải tính thêm phần nối/chồng mí theo thiết kế và hệ sản phẩm, không thể lấy đúng 600 mm theo phép trừ đơn giản rồi lắp ngay.

Hình 4. Lưới Chắn Mạch Ngừng Nên Cắt Và Ghép Thế Nào Để Hạn Chế Hao Hụt (3)

Phần Chồng Mí Bao Nhiêu Là Đủ?

Không nên áp dụng một con số chồng mí duy nhất cho mọi loại lưới chắn mạch ngừng.

Yêu cầu nối có thể thay đổi theo:

• Loại sản phẩm.
• Cấu tạo gân.
• Chiều dày tấm.
• Chiều cao cấu kiện.
• Áp lực bê tông.
• Cách cố định.
• Hướng lắp.
• Thiết kế của đơn vị tư vấn.

Một số hệ stop-end chuyên dụng của Mastertec có quy định chồng nối cụ thể cho chính hệ sản phẩm của họ, cho thấy phần overlap phải được xem như chi tiết kỹ thuật của từng hệ, không nên lấy tùy ý áp dụng sang loại lưới khác.

Vì vậy với lưới chắn mạch ngừng NEWUP, phần chồng mí nên được xác định theo:

shop drawing + biện pháp thi công + yêu cầu của loại lưới thực tế.

7. Không Nên Ghép Quá Nhiều Mảnh Ngắn Chỉ Để Tiết Kiệm

Tận dụng phần dư là tốt, nhưng không nên đi quá xa.

Ví dụ một đoạn mạch dài 2 m mà ghép từ:

• 400 mm.
• 350 mm.
• 500 mm.
• 300 mm.
• 450 mm.

sẽ tạo quá nhiều vị trí nối.

Điều này có thể:

• Tăng thời gian buộc.
• Tăng số điểm cần kiểm tra.
• Làm hệ lưới khó giữ phẳng.
• Tăng nguy cơ dịch chuyển khi đổ bê tông.
• Làm biện pháp gia cố phức tạp hơn.

Do đó nên ưu tiên:

tấm nguyên → đoạn lớn → phần dư đủ dài, thay vì ghép thật nhiều mảnh nhỏ.

Mục tiêu không phải hao hụt bằng 0, mà là:

hao hụt hợp lý nhưng vẫn đảm bảo thi công ổn định.

8. Không Cắt Mất Gân Chỉ Vì Muốn Tận Dụng Hết Tấm

Lưới rib lath không phải một tấm lưới phẳng thông thường.

Các gân tạo hình là một phần của cấu trúc sản phẩm. Mastertec mô tả high-ribbed rib lath dùng làm ván khuôn lưu cho mạch ngừng với gân cao 21 mm; Danterr cũng thiết kế Hy-Rib như hệ expanded metal có gân để tăng độ cứng và tạo liên kết trong bê tông.

Vì vậy không nên vì muốn tận dụng một dải nhỏ mà:

• Cắt mất toàn bộ gân cần thiết.
• Để lại dải chỉ có phần lưới yếu.
• Ghép phần thừa không còn đủ cấu tạo để làm việc.
• Thay đổi hướng gân tùy ý.

Phần vật liệu còn thừa chỉ nên tái sử dụng khi hình dạng còn phù hợp với biện pháp kỹ thuật.

Cách Tính Số Tấm Lưới Chắn Mạch Ngừng

Bước đầu tiên là tính tổng diện tích cần chắn.

Công thức

Diện tích mạch ngừng = Chiều dài × Chiều cao/chiều dày cần chắn

Ví dụ:

Một tuyến mạch ngừng dài: 10 m

Chiều cao cần chắn: 0,5 m

Diện tích: 10 × 0,5 = 5 m²

Nếu dùng tấm 610 × 2200 mm:

Diện tích lý thuyết của một tấm: 0,61 × 2,2 = 1,342 m²

Số tấm theo diện tích thuần: 5 / 1,342 ≈ 3,73

Làm tròn lên: 4 tấm

Nhưng đây chưa phải số lượng đặt hàng cuối cùng.

Cần tiếp tục lập sơ đồ cắt vì 4 tấm đủ diện tích trên lý thuyết nhưng chưa chắc tạo được các dải đúng kích thước theo hình dạng mạch ngừng.

Vì Sao Không Nên Chỉ Tính Theo m²?

Hai công trình cùng cần 10 m² lưới nhưng lượng hao hụt có thể khác nhau rất nhiều.

Công trình A

Cần toàn bộ dải rộng 300 mm.

Khổ tấm 610 mm có thể chia khá thuận lợi thành:

300 + 300

Hao hụt rất thấp.

Công trình B

Cần toàn bộ dải rộng 400 mm.

Mỗi tấm rộng 610 mm sau khi cắt 400 mm còn:

210 mm

Nếu công trình không có vị trí dùng dải 210 mm, phần dư sẽ lớn hơn đáng kể.

Do đó: diện tích chỉ cho biết lượng vật tư lý thuyết; sơ đồ cắt mới quyết định lượng mua thực tế.

Quy Trình Cắt Lưới Giúp Dễ Kiểm Soát Vật Tư

NEWUP đề xuất có thể tổ chức theo trình tự:

Bước 1: Tổng hợp tất cả vị trí mạch ngừng.

Bước 2: Ghi chiều dài × chiều cao từng vị trí.

Bước 3: Nhóm những vị trí có cùng chiều cao.

Bước 4: Kiểm tra hướng gân và hướng lắp.

Bước 5: Lập sơ đồ cắt trên khổ tấm thực tế.

Bước 6: Tính số dải/tấm.

Bước 7: Đánh mã từng dải theo vị trí sử dụng.

Bước 8: Phân loại và ghi kích thước phần dư.

Bước 9: Ưu tiên dùng phần dư cho các chi tiết nhỏ sau đó.

Bước 10: Chỉ xuất thêm tấm nguyên khi phần dư không còn đáp ứng.

Cách tổ chức này đặc biệt hữu ích khi thi công số lượng lớn vì vừa dễ kiểm soát kho vừa hạn chế cắt nhầm.

Cần Lưu Ý Gì Khi Cắt Lưới Chắn Mạch Ngừng?

Lưới thép giãn có thể tạo cạnh sắc sau khi cắt. Tài liệu Hy-Rib của Danterr cũng cảnh báo nguy cơ đứt tay từ mép thép và phát sinh bụi, tiếng ồn khi sử dụng dụng cụ cắt mài.

Khi thao tác nên:

• Sử dụng găng tay phù hợp.
• Bảo vệ mắt khi cắt.
• Dùng dụng cụ cắt phù hợp.
• Không để mép sắc nằm tại lối đi.
• Xếp các tấm đã cắt theo từng nhóm.
• Không làm dập gân trong lúc vận chuyển.
• Kiểm tra lưới sau khi cắt trước khi lắp.

Kết Luận

Muốn hạn chế hao hụt lưới chắn mạch ngừng, không nên chỉ tìm cách ghép tất cả những mảnh thừa lại với nhau.

Hiệu quả nhất là kiểm soát ngay từ trước khi cắt: đo đúng → gom quy cách → kiểm tra hướng gân → lập sơ đồ cắt → ưu tiên dải nguyên → quản lý phần dư → ghép đúng yêu cầu kỹ thuật.

Một sơ đồ cắt tốt có thể giúp giảm đáng kể lượng vật liệu bỏ đi, đặc biệt khi công trình sử dụng nhiều cấu kiện có chiều cao lặp lại như 200, 300, 400 hoặc 500 mm.

Tuy nhiên, việc tiết kiệm vật tư không được đánh đổi bằng việc cắt sai hướng gân, tạo quá nhiều mối nối hoặc sử dụng những mảnh lưới không còn đủ khả năng ổn định.

Nếu khách hàng đang chuẩn bị đặt lưới chắn mạch ngừng cho móng, dầm, sàn hoặc vách bê tông, có thể gửi NEWUP:

• Chiều dài tuyến mạch ngừng.
• Chiều cao/chiều dày từng vị trí.
• Số lượng vị trí.
• Bản vẽ hoặc sơ đồ nếu có.
• Quy cách lưới đang dự kiến sử dụng.

NEWUP có thể hỗ trợ kiểm tra quy cách – số tấm – phương án chia cắt vật tư trước khi báo giá.

Call/Zalo: 84.281.3838 - 084.562.1838

Website: newup.vn

Lưu ý: Với sản phẩm NEWUP quy cách 610 × 2200 mm, nên lập sơ đồ cắt trực tiếp theo kích thước này trước khi chốt số lượng để tránh trường hợp đủ m² nhưng thiếu dải đúng quy cách khi thi công.