Vật Tư Nào Nên Mua Dự Phòng Và Vật Tư Nào Không Nên Tồn Quá Nhiều?

Trong thi công, thiếu vật tư giữa chừng có thể làm gián đoạn tiến độ, nhưng mua quá nhiều lại khiến kho chật, tăng chi phí lưu trữ và dễ phát sinh hao hụt. Vì vậy, khi lập kế hoạch vật tư xây dựng, không nên áp dụng một cách mua giống nhau cho tất cả sản phẩm.

Có những nhóm nên luôn có một lượng vật tư dự phòng tại công trình vì được sử dụng thường xuyên, giá trị từng món không quá lớn và dễ phát sinh thêm. Ngược lại, một số loại vật tư nên nhập theo đúng tiến độ vì có hạn sử dụng, yêu cầu bảo quản cao hoặc giá trị tồn kho lớn.

Mục tiêu không phải là “mua thật nhiều để khỏi thiếu”, mà là xác định đúng vật tư nào cần dự phòng, dự phòng bao nhiêu và loại nào chỉ nên nhập khi sắp sử dụng.

1. Vì sao cần phân biệt vật tư dự phòng và vật tư nhập theo tiến độ?

Mỗi loại vật tư có đặc điểm sử dụng khác nhau. Có loại được dùng liên tục trong nhiều hạng mục, có loại chỉ xuất hiện ở một công đoạn cụ thể. Nếu quản lý tất cả theo một cách, công trình dễ gặp hai tình trạng đối lập: vật tư cần dùng thì hết, còn vật tư chưa cần lại nằm đầy trong kho. Có thể chia đơn giản như sau:

Việc phân nhóm ngay từ đầu giúp bộ phận mua hàng chủ động hơn và giảm tình trạng đặt hàng gấp.

Hình 1. Vật Tư Nào Nên Mua Dự Phòng Và Vật Tư Nào Không Nên Tồn Quá Nhiều (1)

2. Kẽm buộc là nhóm nên có dự phòng

Kẽm buộc được sử dụng liên tục trong quá trình gia công và lắp dựng cốt thép. Khối lượng sử dụng thực tế có thể thay đổi theo lượng thép, số mối buộc, cách gia công và hao hụt trong quá trình cắt.

Đây là nhóm vật tư có giá trị từng đơn vị không quá lớn nhưng nếu hết giữa lúc đội thép đang làm việc thì rất dễ ảnh hưởng tiến độ. Vì vậy, kẽm buộc phù hợp với cách quản lý theo mức tồn tối thiểu thay vì chỉ mua đúng số lượng dự tính ban đầu.

Khi lượng tồn xuống dưới mức đã quy định, nên chủ động đặt bổ sung trước khi hết hoàn toàn.

3. Con kê bê tông nên dự phòng nhưng phải đúng quy cách

Con kê bê tông cũng là vật tư phụ dễ phát sinh thêm trong quá trình bố trí cốt thép. Tuy nhiên, điểm cần lưu ý là không phải mọi loại con kê đều có thể dùng thay thế cho nhau.

Chiều cao con kê cần phù hợp với yêu cầu lớp bảo vệ cốt thép của từng cấu kiện. Vì vậy, có thể dự phòng thêm số lượng nhưng nên tập trung vào những quy cách đang được sử dụng thực tế tại công trình.

Không nên nhập quá nhiều nhiều loại chiều cao khác nhau chỉ để “phòng khi cần”, vì phần tồn sai quy cách thường khó tận dụng cho hạng mục khác.

Hình 2. Vật Tư Nào Nên Mua Dự Phòng Và Vật Tư Nào Không Nên Tồn Quá Nhiều (2)

4. Bạt và lưới che chắn nên dự phòng có kiểm soát

Bạt che công trình và lưới bao che đều là những vật tư dễ phát sinh thêm trong quá trình thi công, nhưng không nên dự trữ theo cùng một cách.

Bạt thường linh hoạt hơn, có thể dùng để che vật liệu, máy móc, hàng hóa hoặc xử lý nhanh những khu vực phát sinh ngoài kế hoạch, nhất là vào mùa mưa. Vì vậy, với công trường sử dụng thường xuyên, có thể giữ một lượng bạt dự phòng ở những quy cách phổ biến. Tuy nhiên, các loại bạt khổ lớn hoặc cần cắt, may viền, đóng khoen theo kích thước riêng thì nên đặt theo nhu cầu thực tế để tránh tồn dư khó tận dụng.

Với lưới bao che công trình, lượng sử dụng lại phụ thuộc nhiều vào diện tích và vị trí cụ thể như mặt ngoài, lan can, thang máy hay khu vực phân cách. Nếu nhập quá nhiều trước khi đo và chốt phương án thi công, rất dễ chọn sai khổ, phải cắt nối nhiều hoặc dư lưới sau khi hoàn thành.

Do đó, bạt và lưới đều có thể dự phòng, nhưng nên theo nguyên tắc: ưu tiên quy cách dùng thường xuyên, chỉ dự phòng một phần hợp lý và đặt theo kích thước thực tế với những sản phẩm cần gia công hoặc sử dụng cho khu vực riêng biệt.

5. Tắc kê, bu lông và phụ kiện cố định nên dự phòng theo quy cách phổ biến

Các loại tắc kê, bu lông và phụ kiện cố định thường xuất hiện ở nhiều hạng mục nên có thể cần một lượng dự phòng nhất định. Tuy nhiên đây cũng là nhóm có rất nhiều đường kính, chiều dài và kiểu liên kết khác nhau.

Nếu tồn kho quá nhiều quy cách ít dùng, phần vật tư đó có thể nằm lâu mà không được tận dụng.

Vì vậy nên tách thành hai nhóm: quy cách dùng thường xuyên có thể duy trì tồn tối thiểu, còn quy cách đặc biệt nên đặt theo bản vẽ hoặc yêu cầu của từng hạng mục.

6. Nilon che phủ có thể dự phòng ở mức vừa phải

Nilon thường được dùng để lót, che phủ vật tư hoặc tạo lớp ngăn cách tạm thời. Đây là vật tư khá linh hoạt nên một lượng dự phòng nhỏ thường hữu ích trong công trường.

Tuy nhiên, khi cần phủ diện tích lớn, vẫn nên tính theo chiều dài × chiều rộng rồi đối chiếu với khổ cuộn. Không nên chỉ lấy số cuộn còn trong kho làm cơ sở vì có thể thiếu diện tích hoặc phải nối quá nhiều.

Với khu vực đặc biệt, cần nhiều lớp hoặc khổ riêng, nên dự trù theo từng hạng mục thay vì chỉ dùng lượng tồn chung.

Hình 3. Vật Tư Nào Nên Mua Dự Phòng Và Vật Tư Nào Không Nên Tồn Quá Nhiều (3)

7. Keo trám khe và keo cấy thép nên nhập sát thời điểm thi công

Keo trám khe và keo cấy thép đều là nhóm vật tư không nên tồn kho quá nhiều vì số lượng sử dụng phụ thuộc khá sát vào điều kiện thi công thực tế, đồng thời sản phẩm cũng có yêu cầu bảo quản và hạn sử dụng nhất định.

Với keo trám khe, cần căn cứ vào tổng chiều dài khe, kích thước khe và loại keo phù hợp với từng vị trí để tính số lượng. Với keo cấy thép, lượng dùng lại phụ thuộc vào đường kính thép, chiều sâu lỗ khoan, số lượng vị trí cấy và loại keo sử dụng.

Nếu thiết kế hoặc biện pháp thi công thay đổi, nhu cầu thực tế của cả hai nhóm này cũng có thể thay đổi theo. Vì vậy, cách phù hợp hơn là tính theo khối lượng thi công thực tế và nhập gần thời điểm sử dụng, chỉ cộng thêm một lượng dự phòng hợp lý cho hao hụt hoặc các vị trí phát sinh.

Cách này giúp hạn chế tồn kho lâu, giảm nguy cơ mua dư và chủ động hơn trong việc kiểm soát vật tư theo tiến độ công trình.

8. Vật liệu chống thấm nên hạn chế tồn lâu

Vật liệu chống thấm thường gồm nhiều dạng như chất lỏng, vữa, màng hoặc hệ nhiều lớp. Một số sản phẩm có hạn sử dụng và yêu cầu bảo quản tránh nắng, tránh ẩm hoặc giữ nguyên bao bì trước khi dùng.

Do đó, không nên nhập quá nhiều từ đầu nếu công trình chưa bước vào giai đoạn chống thấm.

Nên tính theo diện tích, định mức và số lớp thi công để xác định lượng cần dùng. Khi nhập hàng cũng cần tính đến tiến độ để tránh trường hợp vật tư nằm kho quá lâu trước khi sử dụng.

9. Có thể phân nhóm vật tư để quản lý tồn kho như thế nào?

Một cách đơn giản là chia vật tư thành ba cấp:

Cách chia này giúp bộ phận mua hàng dễ xác định sản phẩm nào cần đặt lại sớm và sản phẩm nào chỉ nên mua sau khi đã xác nhận khối lượng thực tế.

10. Quản lý tồn kho theo mức tối thiểu và tiến độ thi công

Với những vật tư được sử dụng thường xuyên, không nên chỉ nhìn vào số lượng còn lại trong kho mà cần xác định lượng tồn tối thiểu phù hợp với tiến độ công trình.

Khi số lượng vật tư giảm xuống một mức nhất định, bộ phận phụ trách nên kiểm tra ngay phần công việc còn lại và thời gian cần để đặt – giao hàng. Nếu lượng tồn hiện tại chỉ đủ dùng trong vài ngày nhưng nhà cung cấp cần nhiều thời gian chuẩn bị hoặc vận chuyển, nên đặt bổ sung sớm để tránh gián đoạn thi công.

Ngược lại, nếu hạng mục đã gần hoàn thành thì không cần tiếp tục nhập thêm chỉ để giữ mức tồn như ban đầu.

Mức tồn tối thiểu cũng không nên áp dụng giống nhau cho mọi công trình. Cần dựa trên tốc độ sử dụng, thời gian giao hàng, khả năng bảo quản, mức độ quan trọng của vật tư và khối lượng còn phải thi công.

Cách quản lý này giúp kho không bị tồn quá nhiều nhưng vẫn đảm bảo vật tư cần thiết luôn có sẵn đúng thời điểm. Các hạng mục đã gần hoàn thành thì không nên tiếp tục nhập thêm chỉ để giữ mức tồn cũ.

Hình 4. Vật Tư Nào Nên Mua Dự Phòng Và Vật Tư Nào Không Nên Tồn Quá Nhiều (4)

Kết luận

Không phải mọi vật tư xây dựng đều nên mua dự phòng theo cùng một cách. Những vật tư sử dụng thường xuyên, dễ phát sinh và giá trị từng đơn vị thấp như kẽm buộc, con kê, dây buộc, nilon hoặc một số phụ kiện cố định có thể duy trì một lượng tồn hợp lý để tránh gián đoạn thi công.

Ngược lại, các nhóm như keo trám khe, keo cấy thép, vật liệu chống thấm, vật liệu hoàn thiện hoặc sản phẩm gia công theo kích thước riêng nên được nhập sát tiến độ hơn để hạn chế tồn kho, hư hỏng và vốn bị giữ trong vật tư chưa sử dụng.

Quan trọng nhất là dự phòng phải dựa trên tốc độ sử dụng, quy cách, thời gian giao hàng, điều kiện bảo quản và tiến độ công trình, thay vì mua dư theo cảm tính.

Liên hệ NEWUP để được tư vấn vật tư xây dựng, quy cách và số lượng phù hợp với nhu cầu thực tế của công trình.
Call/Zalo: 084.281.3838 - 084.562.1838
Website: newup.vn